Ashwagandha – naturalne wsparcie w walce ze stresem
Ashwagandha (Withania somnifera), inaczej „żeń-szeń indyjski”, należy do grupy adaptogenów, które są wykorzystywane w medycynie naturalnej Chin, Indii i innych krajów azjatyckich od wielu lat. Obecnie istnieje duża liczba adaptogenów roślinnych, z których najpopularniejsze to: żeń-szeń, Eleutherococcus i Rhodiola Rosea. Wykazano, że ochronne działanie adaptogenów na stres może być związane z ich wpływem na oś podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA). Adaptogeny mogą skutecznie obniżać poziom kortyzolu, przywracając równowagę osi HPA. W tym artykule omówimy właściwości, zastosowania i korzyści zdrowotne ashwagandhy.
Informacje ogólne
Ashwagandha jest wysoko ceniona ze względu na szeroką gamę korzyści zdrowotnych i jest popularnym suplementem diety dla osób poszukujących naturalnych sposobów wspierania zdrowia i dobrego samopoczucia. Najważniejszymi bioaktywnymi składnikami ashwagandhy są:
- Witanolidy – związki o działaniu przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym
- Alkaloidy – mają działanie uspokajające
- Saponiny – wspierają układ immunologiczny i wykazują działanie przeciwzapalne
Właściwości zdrowotne
- Redukcja stresu i lęku – W metaanalizie wykazano pozytywny efekt na objawy chronicznego zmęczenia przy stosowaniu Withania somnifera przez co najmniej 56-60 dni. Jest to szczególnie korzystne w dzisiejszym świecie, w którym wiele osób cierpi na przewlekły stres.
- Zwiększenie insulinowrażliwości i produkcji insuliny – wykazano w badaniu. Jednak osoby z rozpoznaną cukrzycą powinny stosować środki ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia objawów hipoglikemii przy łączeniu suplementów diety z lekami przeciwcukrzycowymi.
- Wpływ na układ mięśniowy – w badaniu u pacjentów stosujących ashwagandhę w porównaniu z placebo stwierdzono większy o 43% wzrost obciążenia podczas ćwiczeń wyciskania sztangi na ławce i większy o 32% podczas wykonywania ćwiczeń prostowania nóg. Suplement przyczynił się także do zwiększenia objętości mięśni kończyn górnych o 38% i klatki piersiowej o 55%. Udowodniono również zmniejszenie stanu zapalnego po wysiłku, podwyższenie poziomu testosteronu i szybszą utratę tkanki tłuszczowej.
- Poprawa funkcji rozrodczej – w badaniu wykazano poprawę parametrów nasienia, spadek poziomu kortyzolu i wzrost stężenia testosteronu, co przyczyniło się do zmniejszenia niepłodności wśród mężczyzn o 14%.
- Poprawa funkcji poznawczych – istnieją pojedyncze doniesienia o pozytywnym wpływie ashwagandhy na pamięć i sprawność poznawczą. Po 8 tygodniach stosowania suplementu diety zaobserwowano poprawę pamięci logicznej, skojarzeń werbalnych, rozpoznawania twarzy, funkcji wykonawczych, uwagi i szybkości przetwarzania informacji.
Rekomendowana dawka
300–500 mg/dobę. Maksymalna dawka sproszkowanego korzenia żeń-szenia indyjskiego wynosi 3 g. Zawartość witanolidów nie powinna przekraczać 10 mg. Nie zaleca się stosowania Withania somnifera przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Przeciwwskazania
- Ciąża, karmienie piersią
- Choroby autoimmunologiczne
- Choroby tarczycy
- Stosowanie leków obniżających ciśnienie tętnicze
- Alkohol
- Wrzody żołądka
- Stosowanie leków uspokajających i nasennych
- Stosowanie leków immunosupresyjnych
Działania uboczne
Wśród potencjalnych działań niepożądanych wymieniane są: nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, senność, suchość w ustach, uszkodzenie funkcji wątroby.
Ashwagandha jest środkiem naturalnie łagodzącym objawy stresu, wspiera zdrowie fizyczne i psychiczne, aczkolwiek istnieje potrzeba przeprowadzenia większej liczby randomizowanych badań klinicznych z większą liczbą uczestników, potwierdzających korzystny efekt żeń-szenia indyjskiego.
Autor: Tatsiana Sryukina, lekarz – stażysta
Istnieją przeciwwskazania. Przed użyciem należy skonsultować się z lekarzem. Niniejsze informacje służą wyłącznie celom informacyjnym i nie zastępują porady lekarskiej. Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Prowadzenie zdrowego trybu życia i stosowanie zrównoważonej diety są niezbędne dla zachowania dobrego stanu zdrowia.
